What if? A co gdyby? Nie ma głupich pytań, są tylko te mniej lub bardziej zabawne

What if A co gdyby - recenzja książki xkcd

What if? A co gdyby? to polski tytuł wydanej 7 października książki Randalla Munroe. Postać autora jest pewnie dobrze znana niektórym z was, a w szczególności tym, którzy kojarzą jego komiksy tworzone pod pseudonimem xkcdWhat if? A co gdyby? jest w rzeczywistości zbiorem niecodziennych pytań zadawanych autorowi  i równie interesujących, naukowych odpowiedzi, których autor w dosyć skrupulatny sposób udziela. W Stanach Zjednoczonych książka stała się błyskawicznie bestsellerem, a do jej fanów zalicza się nawet sam Bill Gates. Teraz dzięki Wydawnictwu Czarna Owca, także my możemy sprawdzić czy miliony Amerykanów mogą się mylić?

Zobacz też: Ile pieniędzy musiałby wydać Bruce Wayne, by stać się Batmanem?

Twórczość Randalla Munroe jest dobrze rozpoznawalna, w szczególności na jej dwie, podstawowe cechy. Pierwszą z nich jest prosty, schematyczny wręcz styl tworzenia komiksów. Drugą jest tematyka, która oscyluje głównie wokół tematów popularnonaukowych. Nic dziwnego – Munroe jest z wykształcenia fizykiem, a zanim na dobre zaczął tworzyć swoje komiksy, pracował dla NASA jako specjalista od robotyki. Gdy ta amerykańska agencja nie przedłużyła z nim kontraktu, postanowił skupić się w całości na swojej internetowej twórczości. W ciągu 10 lat istnienia xkcd projekt stał się na tyle popularny i dochodowy, że Munroe pewnie nie żałuje swojej decyzji. Jego komiksy są niezwykle popularne, a charakterystyczna kreska dobrze rozpoznawalna. Powstanie What If? jest w zasadzie logicznym następstwem tej popularności. W książce tej autor stara się odpowiada na absurdalne czasem pytania, które otrzymał od fanów swojej twórczości. Co więcej, robi to w sposób bardzo metodyczny, wyczerpujący, a co najważniejsze – dostępny i zrozumiały, nawet dla osób niespecjalnie „ogarniętych” w naukach ścisłych.


What if. A co gdyby - recenzja

Pytania z którymi można zetknąć się w tej książce są zabawne same w sobie i mogą wprawić w osłupienie. Przykłady? 

Czy strzelające w dół karabiny maszynowe mogą działać jak plecak odrzutowy?

Jak dużą Moc może wygenerować Yoda?

Na szczęście autor większość z nich bierze (prawie) całkowicie na serio. Z ujmującą ironią i sarkazmem przeprowadza nas przez wywód na temat praw fizyki, odpowiednie wzory matematyczne, a jeśli rozwiązanie go nie satysfakcjonuje, brnie dalej w absurd by dostarczyć nam jak najwięcej uciechy. Dobrym przykładem jest odpowiedź na pytanie zadane przez użytkownika Dry Paratroopa:  Co by się stało, gdyby suszarka do włosów pracująca ze stałą mocą została włożona do hermetycznego pojemnika o wymiarach 1 m × 1 m × 1 m? Munroe nie tylko odpowiada na to zagadnienie, ale stopniowo rozszerza je w teorii do momentu, gdy wspomniana suszarka „zużywa teraz więcej energii niż wszystkie urządzenia elektryczne na Ziemi razem wzięte.” Panie i panowie – to dopiero nazywa się wyczerpująca odpowiedź!

W książce znajduje się w sumie kilkadziesiąt pytań, które wybrał autor. Na większość z nich udziela odpowiedzi, a każda z nich zilustrowana jest komiksami, przypisami i odnośnikami do innych książek czy dzieł popkultury. Munroe wybrał też kilkanaście takich zapytań od fanów, które są tak absurdalne i zabawne, że sam nie podjął się rozwiązywania zagadnień, które za nimi stoją. Zamiast odpowiedzi dodał do nich po prostu krótkie, ale treściwe i dosadne komiksowe komentarze, które doskonale współgrają z ironicznym stylem What if? A co gdyby? 

A co gdyby - What If xkcd - recenzja

W tym momencie warto też zwrócić uwagę na metodologię tworzenia książki. Randall Munroe rozwiązuje zagadki czytelników, ale nie ogranicza się tylko do swojej wiedzy. Często korzysta z zasobów internetu oraz wiedzy swoich znajomych naukowców i wielokrotnie odwołuje się do konkretnej literatury. Jeśli ktoś z czytelników zechciałby się bardziej zgłębić w poruszane tematy, na końcu książki czeka na niego dosyć obszerna bibliografia, częściowo dostępna w internecie. Natomiast sam, osobiście nie jestem w stanie powiedzieć jak bardzo wiarygodne naukowo są wyliczenia i odpowiedzi Munroe. Być może nie we wszystkich zagadnieniach ma rację lub jest niewystarczająco dokładny. Jeśli więc jesteście hardkorowymi maniakami fizyki, możecie książkę tą odbierać w nieco inny sposób, a własnoręczne sprawdzanie niektórych zawartych w tym dziele tez może być zabawą samo w sobie. Z moją znajomością zagadnień fizyki pozwoliłem sobie zaufać autorowi, ale mimo to, udało mi się znaleźć w książce jeden, dosyć poważny, błąd rzeczowy. To jednak na pewno wina pomyłki tłumacza, a nie Randalla Munroe.

What if? A co gdyby? to książka chyba dla każdego geeka, który czuje głód wiedzy i lubi niekonwencjonalne podejście do nauki. Co więcej, tę książkę powinien przeczytać każdy nauczyciel fizyki, chemii lub matematyki i brać ją za przykład tego, w jaki sposób  zainteresować naukami ścisłymi totalnego laika, za którego sam się uważam. To świetna pozycja, która w lekkiej i zabawnej formie przemyca dużo wiedzy (niekoniecznie potrzebnej w codziennym życiu, ale…), a jej czytanie to czysta przyjemność. Wisienką na tym popularnonaukowym torcie są bez wątpienia krótkie i treściwe komiksowe komentarze Munroe, których po prostu nie sposób nie polubić. Jeśli nie boicie się nowej wiedzy i absurdalnego humoru, to What if? A co gdyby? powinna znaleźć się na waszym regale z książkami lub czytniku e-booków. Ta pozycja to zdecydowanie „must have” każdego ciekawskiego geeka!

 

Paweł Kański

Jestem internetowym zwierzem i jednocześnie łowcą LOL contentu, niepoprawnym fanbojem Twin Peaks i pankiem-weganinem. Uwielbiam nieszablonowe, dziwne kino i literaturę faktu. Dla "internetsów" piszę od kilku lat, głównie poruszając się w tematach technologiczno-sieciowych, ale zawsze ciągnęło mnie także w inne, mniej zbadane rejony. Na Culture Geeks mam nadzieję je spenetrować.

Zobacz również: